Pothuajse çdo vizitor në Shqipëri ndjek të njëjtën rrugë: Tiranë drejt Rivierës, ndoshta një ndalesë në Berat ose Gjirokastër, pastaj kthim. Cepi juglindor i vendit, ku gjenden kryeqendra kulturore e Shqipërisë, një nga liqenet më të vjetra dhe më të pasura në biodiversitet në Evropë, si dhe disa nga veprat më të mira të artit bizantin jashtë Greqisë, shpesh neglizhohen.
Shumë turistë e anashkalojnë këtë pjesë të Shqipërisë. Me një makinë me qira, mund ta zbuloni lehtësisht dhe ta bëni pjesë të udhëtimit tuaj.
Korça dhe rajoni përreth ofrojnë diçka që bregdeti nuk e jep dot: një Shqipëri më të qetë, më autentike dhe më pak të mbushur me turistë. Temperaturat janë më të ulëta, kultura e kafeneve është e veçantë dhe peizazhet me pllaja malore, pyje të dendura dhe liqene të qeta e bëjnë këtë zonë ideale për një udhëtim ndryshe.
Si Të Shkoni: Rrugët Dhe Koha E Udhëtimit
Nga Tirana në Korçë: 181 km, afërsisht 2 orë e 45 minuta. Rruga është e asfaltuar gjatë gjithë udhëtimit dhe kalon përmes peizazheve të ndryshme, nga fushat rreth Elbasanit deri te qafat malore me pyje.
Nga Gjirokastra në Korçë: 130 km, afërsisht 2 orë e 30 minuta. Kjo rrugë kalon përmes malësive të Leskovikut dhe është një nga udhëtimet më panoramike në Shqipëri, me lugina të gjera, fshatra prej guri dhe shumë pak trafik.
Nga Pogradeci në Korçë: 36 km, rreth 35 minuta. Nëse vini nga drejtimi i Liqenit të Ohrit dhe Maqedonisë së Veriut, ky është një segment i shkurtër dhe i lehtë.
Korça: Kryeqendra Kulturore E Shqipërisë
Korça është një qytet me rreth 75,000 banorë, i vendosur në 850 metra lartësi, në një fushë të gjerë të rrethuar nga male. Prej kohësh është konsideruar qendra intelektuale dhe artistike e Shqipërisë. Shkolla e parë në gjuhën shqipe u hap këtu në vitin 1887, ndërsa institucionet kulturore të qytetit mbeten ndër më të rëndësishmet në vend.
Pazari I Vjetër
Zemra e jetës sociale në Korçë është Pazari i Vjetër, një zonë e restauruar bukur me rrugë kalldrëmi, ndërtesa të ulëta prej guri dhe tarraca kafenesh në ambient të hapur. Në mbrëmjet e ngrohta, pazari mbushet me familje, çifte dhe grupe miqsh që pinë kafe ose raki, hanë mish në zgarë, sallata vendase dhe thjesht shijojnë atmosferën.
Muzeu Kombëtar I Artit Mesjetar
Nëse do të vizitoni vetëm një muze në juglindje të Shqipërisë, zgjidhni këtë. Muzeu ruan një nga koleksionet më të rëndësishme të ikonave dhe artit kishtar bizantin në Ballkan.
Koleksioni përfshin vepra nga shekulli XIII deri në shekullin XIX, të shpëtuara nga kisha dhe manastire në të gjithë jugun e Shqipërisë. Hyrja kushton 300 lekë, rreth 3 euro.
Birra Korça Dhe Ushqimi
Korça është vendlindja e Birra Korça, marka më e njohur e birrës në Shqipëri dhe një nga fabrikat më të vjetra të birrës në Ballkan, e themeluar në vitin 1928. Fabrika ofron ture dhe degustime për vizitorët.
Kuzhina e qytetit ndërthur traditat shqiptare, greke dhe maqedonase. Provoni lakrorin, tavën e kosit dhe petullat. Një darkë për dy persona zakonisht kushton rreth 15–25 euro.
Voskopoja: Një Fshat I Qetë Me Histori Të Madhe
Rreth 21 km në perëndim të Korçës, përmes një rruge malore me kthesa që kalon mes pyjeve me ah dhe lis, ndodhet fshati Voskopojë. Sot është një vend i qetë me disa qindra banorë. Tre shekuj më parë, ishte një nga qytetet më të mëdha dhe më të pasura në Ballkan, me një popullsi që vlerësohej rreth 40,000 banorë.
Ajo që ka mbijetuar më mirë janë kishat, dhe ato janë të jashtëzakonshme. Disa kisha të shekullit XVIII kanë afreske nga dyshemeja deri në tavan, të realizuara nga mjeshtër të traditës post-bizantine. Kisha e Shën Kollit është më e madhja dhe më mbresëlënësja.
Shënime për rrugën: Rruga nga Korça në Voskopojë është e asfaltuar, por e ngushtë dhe me kthesa. Ajo ngjitet rreth 300 metra mes një pylli shumë të bukur. Llogarisni 30–40 minuta për secilin drejtim.
Liqeni I Prespës Dhe Parku Kombëtar I Prespës
Në juglindje të Korçës, në kufirin ku takohen Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia e Veriut, ndodhet Liqeni i Prespës, një nga liqenet më të vjetra në Evropë, i vlerësuar të jetë 2 deri në 5 milionë vjet i vjetër.
Prespa nuk është një destinacion për monumente apo muze. Është një vend për peizazh, shpendë dhe për versionin më të qetë të Shqipërisë që mund të gjeni. Liqeni është shtëpi për më shumë se 260 lloje shpendësh, përfshirë koloninë më të madhe riprodhuese të pelikanëve kaçurrelë në Evropë.
Fshati i vogël Pustec, në bregun shqiptar të liqenit, ka bujtina dhe restorante ku shërbehet peshk liqeni.
Rruga për në Prespë: Nga Korça, udhëtoni drejt jugut në rrugën SH36 për në Bilisht, më pas kthehuni drejt lindjes për në Pustec. Distanca është rreth 40 km dhe udhëtimi zgjat afërsisht 50 minuta. Nuk ka transport publik të përshtatshëm, ndaj makina është alternativa e vetme praktike.
Pogradeci Dhe Liqeni I Ohrit
Pogradeci ndodhet në bregun perëndimor të Liqenit të Ohrit, një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, i ndarë mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut. Uji është jashtëzakonisht i pastër dhe në disa zona dukshmëria arrin deri në 20 metra.
Pogradeci ka një shëtitore të këndshme buzë liqenit dhe restorante ku specialiteti kryesor është korani i Ohrit. Nga Pogradeci në Korçë janë 36 km, rreth 35 minuta në një rrugë të mirë.
Itinerar I Sugjeruar 3-Ditor
Dita 1: Mbërritja në Korçë. Udhëtoni nga Tirana, rreth 2 orë e 45 minuta, ose nga Gjirokastra, rreth 2 orë e 30 minuta. Eksploroni Pazarin e Vjetër, vizitoni Muzeun e Artit Mesjetar dhe darkoni në zonën e pazarit.
Dita 2: Voskopojë dhe Prespë. Në mëngjes, udhëtoni drejt Voskopojës, rreth 30 minuta. Vizitoni kishat, kthehuni në Korçë për drekë dhe më pas udhëtoni drejt Parkut Kombëtar të Prespës, rreth 50 minuta, për pasdite.
Dita 3: Pogradec dhe kthim. Udhëtoni drejt veriut për në Pogradec, rreth 35 minuta. Shëtisni përgjatë bregut të Liqenit të Ohrit dhe drekoni pranë liqenit. Më pas vazhdoni drejt Tiranës përmes autostradës A3, rreth 2 orë e 15 minuta nga Pogradeci.
Këshilla praktike
Akomodimi: Korça ka hotele nga 25 euro për opsione ekonomike deri në 50–70 euro për hotele mesatare. Rezervoni më herët nëse udhëtoni gjatë Festës së Birrës në Korçë, në muajin gusht.
Paratë cash: Mbani para cash me vete. Fshatrat më të vegjël, si Voskopoja dhe Pusteci, zakonisht pranojnë vetëm pagesa me para në dorë. Në Korçë ka shumë bankomate.
Karburanti: Mbusheni makinën në Korçë para se të niseni drejt Voskopojës ose Prespës. Pikat e karburantit në zonat rurale janë të pakta dhe mund të mbyllen herët.
Periudha më e mirë: Nga maji deri në tetor. Qershori dhe shtatori janë idealë. Rajoni i Korçës është dukshëm më i freskët në temperaturë se bregdeti.
Lloji i makinës: Një makinë ekonomike ose kompakte është e mjaftueshme për të gjitha rrugët e këtij udhëzuesi. Politika e RentPoint për kilometra të pakufizuar do të thotë se udhëtimi shtesë prej rreth 360 km vajtje-ardhje nga Tirana nuk ju sjell kosto të tjera përveç karburantit.
Pyetje Të Shpeshta
A Ia Vlen Të Vizitohet Korça?
Patjetër. Korça ofron kulturën më të mirë të kafeneve dhe ushqimit jashtë Tiranës, art bizantin të nivelit të lartë dhe një identitet lokal shumë interesant, që ndihet ndryshe nga pjesët e tjera të Shqipërisë.
A Mund Të Kaloj Në Greqi Ose Maqedoninë E Veriut Nga Korça?
Po. Pika kufitare e Kapshticës për në Greqi ndodhet rreth 25 km në jug. Pika kufitare e Tushemishtit për në Maqedoninë e Veriut ndodhet rreth 35 km në veri. Konfirmoni lejen për udhëtim jashtë vendit me kompaninë e makinës me qira.
Sa Ditë Më Duhen Për Të Eksploruar Juglindjen E Shqipërisë?
Dy deri në tre ditë mjaftojnë për të parë pikat kryesore pa u nxituar. Një ditë mund t’ia kushtoni Korçës, një ditë Voskopojës dhe Prespës, dhe nëse keni kohë, një ditë të tretë Pogradecit dhe Liqenit të Ohrit.